Fransisken Keşişler Kriptası


M.S. 1700'lü yıllarda, kimliği meçhul bir sanatçı, günümüz için bile inanılmaz sayılabilecek bir sanat eserine hayat vermiştir.

Binlerce Fransisken rahip, soylu kimseler veya evsiz barksızlar asırlar boyunca Günahsız Doğum Kilisesinin yanıbaşındaki kripta içerisine gömülmüşlerdir. Yıllar gelip geçerken, bu bedenlerden geriye kalan kemikler, yeni gömüleceklere yer açmak üzere topraktan çıkarılmakta ve kripta-mezarlık içinde basitçe istiflenmekteydi.

Ama bir gün, Alman bir keşişin kriptanın bu düzenini değiştirme insiyatifi gösterdiği ve istiflenmiş kemikleri "sanatsal bir enstrüman" olarak değerlendirip dekoratif frizler üretmeye başladığı ve bu eşi benzeri olmayan sanat eserinin temelini attığı, düşünülüyor.

Bu kriptanın, Fellini'nin filmlerine konu olmuş Dolce Vita döneminin en hareketli şekilde yaşandığı Roma'daki Via Veneto caddesi gibi bir yerde bulunması başlangıçta tuhaf gelebilir, aslında bu sadece bir tesadüftür...Ama biraz düşününce, kriptanın insanlığın iyi kötü tüm yönleriyle yaşamla kavrulduğu böyle bir yerde bulunması hayatın geçiciliğini daha da vurguluyor.

Bu fotoğraf servisini yerine getirebilmek için kripta içerisinde yapayalnız olarak bütün bir gece geçirdim (kavilli bir dizi izni elde ettikten sonra- kripta turistlere açık ama fotoğraf çekilmesi kesinlikle yasak) ve başlangıçta biraz rahatsızlık ve korku duysam da (Markiz De Sade'nin söylemiş olduğu gibi "Bundan daha etkileyici bir şey görmedim ve gündüz yerine gece gezilse kimbilir neler hissederdim...", bir süre sonra huzursuzluk hissi yerini saygıya bıraktı: sadece bu şekilde dünyevi hayatın faniliği uyarısını ve sonsuzluk mesajını soluyabildim. Sanatçının istediği de, aynen bu "üç iskelet" nişinde göze çarpan tabelada okunan dizeyi özümsetmekti muhakkak:

"Biz de sizin gibiydik, siz de bizim gibi olacaksınız".


Kriptayla ilgili olarak didaktik ve belgesel çizgili görsellerin dışında, belli bir sanatsal çizgi ışığında böyle bir fotoğraf servisi yapılmamış olması oldukça garip gelse de bunu ilk yapan kişi olarak bu kutsal mekana saygı içinde, hissettiklerimi aktarabilen bir çalışma yapabildiğimi umuyorum.

(görebildiğiniz görseller, seçilebilecek 70 küsur görselden oluşan servisin sadece çok küçük bir bölümünü oluşturmakta ve özellikle düşük kalitede tanıtma amacıyla paylaşılmaktadırlar)


Giampaolo Gentili